Circulating Supply Là Gì? Cách Đọc Nguồn Cung Lưu Hành và Ảnh Hưởng Đến Giá Coin 2026

Circulating supply là số coin/token hiện đang ở trong tay nhà đầu tư, trader, và người dùng, không bao gồm các khoản bị khóa (locked), đốt (burned) hoặc giữ trong kho dự trữ của nhóm phát triển. Con số này phản ánh “nguồn cung thực tế” mà thị trường đang giao dịch hàng ngày.

Định nghĩa và công thức tính Market Cap

Market cap (vốn hóa thị trường) được tính trực tiếp từ circulating supply theo công thức đơn giản: Market Cap = Circulating Supply × Giá hiện tại. Ví dụ cụ thể: nếu một đồng coin có 1.000.000 coin đang lưu hành và giá mỗi coin là 5 USD, thì market cap của nó bằng 5.000.000 USD.

Đây là lý do tại sao một đồng coin “giá rẻ” (ví dụ 0.01 USD) có thể có market cap lớn hơn một đồng “giá đắt” (ví dụ 1.000 USD), nếu circulating supply của nó cao hơn đáng kể. Binance Academy giải thích rằng circulating supply là biến số quyết định trong công thức tính market cap.

Những gì KHÔNG tính vào Circulating Supply

Bốn loại coin/token thường bị loại ra khỏi circulating supply. Đầu tiên là locked tokens (token đang trong giai đoạn vesting của team và nhà đầu tư). Tiếp theo là burned coins (đã bị đốt vĩnh viễn, không thể phục hồi). Thứ ba là treasury reserves (kho dự trữ của dự án chưa phát hành). Cuối cùng là staking reserves tập trung do giao thức nắm giữ.

Công thức tổng quát: Circulating Supply = Total Supply – Locked Tokens – Burned Tokens. Lưu ý rằng “locked” và “burned” là hai khái niệm khác nhau, burned là mãi mãi còn locked là tạm thời theo lịch vesting.

Tại sao con số này chỉ là ước tính?

CoinMarketCap thừa nhận circulating supply là “ước tính tốt nhất” chứ không phải con số chính xác tuyệt đối. Lý do là không ai có thể biết chính xác bao nhiêu coin đã bị mất vĩnh viễn do mất khóa riêng, gửi nhầm địa chỉ, hoặc ổ cứng hỏng.

Với Bitcoin, ước tính khoảng 4 triệu BTC đã mất vĩnh viễn, nghĩa là “nguồn cung thực sự” chỉ khoảng 14 đến 16 triệu BTC trong tổng số hơn 20 triệu BTC đã được đào. CoinMarketCap lưu ý rằng các nền tảng theo dõi luôn dùng từ “approximation” khi báo cáo chỉ số này. Điều này có nghĩa là nhà đầu tư nên xem circulating supply như một chỉ số tham khảo, không phải sự thật tuyệt đối.

Ba chỉ số này thường bị nhầm lẫn với nhau nhưng có ý nghĩa hoàn toàn khác nhau. Hiểu đúng ba khái niệm này, cùng với cách chúng thay đổi theo thời gian, giúp nhà đầu tư đánh giá rủi ro pha loãng (dilution risk) của một dự án. Chúng là một phần quan trọng trong tokenomics của mọi dự án crypto.

Ba Loại Supply và Công Thức Phân Biệt

Circulating supply là phần coin đang thực sự giao dịch trên thị trường. Total supply là tổng số coin đã được tạo ra (mined hoặc minted), trừ đi số coin đã bị đốt, bao gồm cả phần đang bị khóa. Max supply là giới hạn tối đa tuyệt đối mà giao thức cho phép tồn tại, kể cả những coin chưa được tạo ra.

Không phải dự án nào cũng có max supply. Theo CoinMarketCap, max supply là “số lượng tối đa coin mà sẽ không bao giờ vượt qua được”. Quan hệ giữa ba chỉ số luôn là: Circulating ≤ Total ≤ Max.

Ví dụ thực tế: Bitcoin, Ethereum, BNB

Bitcoin là ví dụ hoàn hảo nhất. Tính đến tháng 4 năm 2026, hơn 20 triệu BTC đã được đào, vượt mốc 20 triệu vào tháng 3 năm 2026. Max supply cố định ở mức 21 triệu BTC, phần thưởng khai thác hiện tại là 3.125 BTC mỗi khối sau lần halving thứ 4 năm 2024, mỗi khối khoảng 10 phút.

Ethereum là ví dụ đối nghịch: không có max supply. Tính đến tháng 4 năm 2026, khoảng 120 triệu ETH đang lưu hành với tốc độ lạm phát khoảng 0.23% mỗi năm sau khi The Merge (9/2022) cắt giảm phát hành mới đến 90%. CoinLedger ghi nhận Ethereum có lạm phát mức thấp kỷ lục khoảng 0.23%/năm tính đến đầu 2026. BNB lại có cơ chế burn định kỳ mỗi quý, mục tiêu giảm tổng cung từ 200 triệu xuống còn 100 triệu BNB.

Khi nào Circulating Supply Tăng hay Giảm?

Circulating supply tăng qua hai con đường chính: khai thác (mining) tạo ra coin mới mỗi khối và token unlock giải phóng phần bị khóa vào lưu thông khi đến hạn vesting. Ngược lại, nó giảm qua coin burn vĩnh viễn hoặc coin bị mất do người dùng mất khóa riêng.

Tokenomist.ai theo dõi lịch mở khóa token của hàng trăm dự án, giúp nhà đầu tư biết trước khi nào có đợt mở khóa lớn. Theo dõi lịch unlock là bước không thể bỏ qua trước khi vào lệnh bất kỳ altcoin nào.

Cảnh báo Low Float + High FDV cho nhà đầu tư

Đây là tín hiệu nguy hiểm phổ biến trong thị trường altcoin. Low float có nghĩa là chỉ một phần nhỏ tổng cung đang lưu hành, phần còn lại đang bị khóa. Khi kết hợp với FDV (Fully Diluted Valuation) cao, điều này báo hiệu một lượng lớn token sẽ đổ vào thị trường trong tương lai, tạo áp lực bán dai dẳng.

Theo nghiên cứu của Binance Research (tháng 5 năm 2024), khi circulating supply dưới 20% so với max supply, nhà đầu tư cần cực kỳ thận trọng. Các dự án có đợt mở khóa hàng tháng trên 5% tổng cung thường trải qua áp lực giá liên tục. Báo cáo “Low Float and High FDV” của Binance Research phân tích xu hướng này với dữ liệu từ hơn 300 dự án.

Cách đọc trên CoinMarketCap: tìm mục “Circulating Supply” và “Max Supply” trong trang chi tiết từng đồng. Tính tỷ lệ Circulating/Max. Nếu tỷ lệ này dưới 30%, hãy kiểm tra lịch mở khóa tokenomics trước khi đầu tư.